و خلاصه هيچ كار ديگرى ، او را در نماز مشغول نسازد . « 1 » مؤلف : خواننده متوجه است كه منافاتى ميان اين دو روايت نيست . و در كافى از امام صادق ع در ذيل جمله : « * ( فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً ) * . . . » روايت كرده كه فرمود : اين در وقتى است كه از درنده يا دزد بترسد ، كه در حال راه رفتن و دويدن بعد از تكبير به جاى ركوع و سجود اشاره مىكند . « 2 » و در فقيه از همان جناب روايت آورده كه در باره نماز « زحف » ( جنگ ) فرمود : عبارت است از تكبير و تهليل و تسبيح و ديگر هيچ ، آن گاه اين آيه را تلاوت كردند . « 3 » و نيز در همان كتاب از همان جناب روايت آورده كه فرمود : اگر در سرزمين هولناكى واقع شدى و ترسيدى كه دزدى و يا درنده اى به تو حمله ور شود ، نماز واجب خود را مىتوانى بالاى مركب بخوانى . « 4 » و باز در همان كتاب از امام باقر ع روايت كرده كه فرمود : كسى كه از دزدان راه ترس دارد ، بر بالاى مركبش نماز را مىخواند ، و براى ركوع و سجده اش اشاره مىكند . « 5 » مؤلف : روايات در اين معانى بسيار زياد است . و در تفسير عياشى از ابى بصير روايت كرده كه گفت : از آن جناب از اين كلام خدا پرسيدم كه مىفرمايد : * ( « وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْواجاً وَصِيَّةً لأَزْواجِهِمْ مَتاعاً إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْراجٍ » ) * ، فرمود : حكم اين آيه كه مىفرمايد : خرجى يك سال همسر را بايد وصيت كرد ، نسخ شده ، پرسيدم : جريان چگونه بوده است ؟ فرمود : قرار اين بود كه هر گاه مردى از دنيا رفت نخست از اصل مالش خرجى يك سال همسر و يا همسرانش را جدا بر مىداشتند ، و ديگر به ايشان ارث نمىدادند ولى آيه اى كه هشت يك مال را براى زن بچه دار و چهار يك مال را براى زنى كه شوهرش بچه ندارد ، ارث معين كرده اين آيه را نسخ كرد ، و بعد از آن اگر خرجى زن را بدهند به حساب ارث او مىدهند . « 6 » و نيز در همان كتاب از معاوية بن عمار روايت كرده كه گفت : از آن جناب از كلام خداى عز و جل پرسيدم كه مىفرمايد : « * ( وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ ) * . . . » ، فرمود : اين آيه به وسيله آيه تربص چهار ماه و ده روز و نيز به وسيله آيه ميراث نسخ شده است . « 7 »

--> ( 1 ) تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 127 ( 2 ) كافى ، ج 3 ، ص 457 ( 3 و 4 و 5 ) فقيه ، ج 1 حديث 1341 و 1342 و 1343 ( 6 و 7 ) تفسير عياشى ، ج 1 ، ص 129